De Talentdagen van Basisschool Pendula – een verslag

Met basisschool Pendula heeft Stadsmuseum Tilburg een duurzame relatie. De doorlopende leerlijn erfgoededucatie wordt op deze school geheel in de praktijk gebracht. Van groep 5 tot en met groep 8 komen de leerlingen in contact met lokaal erfgoed via onze onderwijsprogramma’s.

Extra speciaal zijn de Talentdagen van Pendula. Dit gaat om brede talentontwikkeling bij de leerlingen door verschillende onderwerpen aan te bieden bij diverse partners. De leerlingen kiezen een thema en volgen tijdens de Talentdagen lessen over dat thema. Dit zorgt voor verdieping bij de leerlingen, niet in de laatste plaats vanwege de intrinsieke motivatie voor hun keuze. Stadsmuseum Tilburg verzorgt als partner twee thema’s: de Tweede Wereldoorlog (groep 7 en 8) en burgerschap (groep 5 en 6).

De partners die de themalessen aanbieden, houden korte presentaties (kick-off) op school, waarna de kinderen voor de verschillende thema’s kiezen. De leerlingen krijgen daarna drie weken achter elkaar les, waardoor de kennis goed blijft hangen. Dit zorgt voor een sterke focus bij de leerlingen.

Burgerschap en Vincent van Gogh voor groep 5 en 6

In maart en april van 2026 doorliepen we met de leerlingen van groep 5 en 6 de lessen Onze Vincent in de 19^e eeuw met daarin burgerschap verweven. In die lessen komen onderwerpen als arm en rijk, vervoer, wonen, kansengelijkheid en identiteit aan bod, maar ook het leven van Vincent van Gogh in zijn tijd en zijn mogelijkheden. Medewerkers van het Stadsmuseum gaan met objecten uit de stadscollectie naar de klas, zodat de leerlingen ze kunnen natekenen. Naast een les in de klas wordt ook een bezoek aan het Paleis gebracht, aan de stijlkamer van Van Gogh. Tijdens de wandeling ernaar toe kom je al arm en rijk tegen door de fabrikantenvilla’s en arbeidershuisjes in de straat. En voor wie was het Paleis? Vincent ging er naar de HBS, er bestond in zijn tijd slechts één school op dat niveau. Wat vertelt dat over kansengelijkheid? Op de klassenfoto van Vincent zien we alleen jongens en mannen. Hoe zit het met de kansengelijkheid van meisjes?
Ook gaat het in dit programma over eigen expressie en kleuren. Van Gogh was daar een meester in, maar hij was ook ziek in zijn hoofd. Dat is iets waar nu veel aandacht voor is, maar in Van Goghs tijd was dat er niet. Aan het einde van de reeks komen ouders en aanbieders naar school om te kijken naar de resultaten. De kinderen presenteren dan hun eigen verwerkingsopdracht aan het publiek.

Tweede Wereldoorlog voor groep 7 en 8

Voor de groepen 7 en 8 stond deze periode in het teken van de Tweede Wereldoorlog. Stadsmuseum Tilburg verzorgde hiervoor de kick-off op school, waarna een groep leerlingen voor dit thema koos. In de eerste week was er een uitgebreide presentatie op de Kazernehof, gevolgd door een verwerkingsopdracht. Een week later gingen ze met de Stadsgidserij naar plekken in de binnenstad, waarover ze een week eerder de verhalen hadden gehoord. Ze zagen waar alles had plaatsgevonden.
Het programma werd afgesloten met bronnenonderzoek. De leerlingen speurden zelf in de studiezaal van Regionaal Archief Tilburg en in de bibliotheek, en ze kregen een rondleiding in het archiefdepot. Na de verhalen over Helga Deen en de meisjes Stam, zagen ze het origineel van Helga’s dagboek en het schriftje van Stam. Dat maakte indruk. Dankzij dit programma ontdekten de leerlingen de lokale geschiedenis van de oorlogsjaren.

Stadsmuseum Tilburg ontwikkelde educatieve boekjes met stickers voor deze onderwerpen. De leerlingen krijgen dat mee en worden gestimuleerd om ermee aan de slag te gaan. Competenties die de leerlingen ontwikkelen zijn begrijpend lezen, creatief en kritisch denken en vraagformulering.

Het lokale verhaal

De nationale verhalen over ons erfgoed worden op andere plekken verteld. Stadsmuseum Tilburg kleurt deze nationale verhalen in met de lokale gebeurtenissen. Voor leerlingen geeft het aanknopingspunten om hun eigen omgeving beter te begrijpen.